SM e-Library
SM e-Library Về Cội rễ
Posted by Mạc Vấn on 29/10/16 5 replies
  1. Mạc Vấn

    Mạc Vấn Thất học "Growth for the sake of growth is the ideology of the cancer cell."

    Chẳng biết từ bao giờ, anh nhìn thấy rất nhiều hoang mang và rạn vỡ. Trong từng cá thể, từng gia đình, từng cộng đồng, từng đất nước, hay cả thế giới này. Bằng một cách nào đấy, chúng ta vô tình mất kết nối với chính mình. Tất cả đều trở nên mông lung, cô đơn, lạc lõng. Quá khứ là những hình hài đã chết, tương lai là một màn sương mù dày đặc chẳng lối về.

    Thế nhưng, anh tin, cho dù bị lãng quên đến như thế nào đi chẳng nữa, sẽ luôn luôn tồn tại một Cội rễ, mạnh mẽ và bao dung vô hạn. Một ngày nào đó, chúng ta sẽ tìm được đường về.

    Thread này không mong muốn sẽ mô tả Cội rễ là gì, đó là điều bất khả. Tất cả những gì anh mong muốn, là những sự gợi mở, để tất cả cùng suy tư, thể nghiệm.

    Nào, hãy bắt đầu.

    [FACEBOOK_FEED]https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10153008362962098&set=a.139198477097.114624.731852097&type=3&theater[/FACEBOOK_FEED]

    Ebook Cội rễ: http://forum.tinhnguyensongma.org/resources/coi-re.32/
     
    • Like Like x 5
    Loading...
  2. Mạc Vấn

    Mạc Vấn Thất học "Growth for the sake of growth is the ideology of the cancer cell."

    Phải khẳng định rằng, sự trưởng thành của Sông Mã là chậm chạp. Chúng ta mất rất nhiều năm tháng, rất nhiều chiến dịch để xác định được đối tượng và lĩnh vực hoạt động ưu tiên. Đó là trẻ em vùng cao, vùng kinh tế còn nhiều khó khăn và Giáo dục. Thế nhưng, ngay cả khi đó, chúng ta cũng chưa bao giờ thực sự tập trung và chuyên tâm vào những điều đã xác định.

    Bằng chứng ư? Hãy nhìn lại chương trình hoạt động của 10 Mùa hè xanh. Về cơ bản là không hề thay đổi, và dàn trải với rất nhiều hoạt động nhỏ lẻ, thiếu chiều sâu. Trong khi, 10 năm là khoảng thời gian đủ dài, để một khu rừng bén rễ, sum suê.

    Và hãy để ý cách gọi "chiến dịch". Ngày xưa, như trong kháng chiến chống Thực dân Pháp xâm lược, các chiến dịch được tổ chức kế tiếp và kế thừa nhau, và nhằm một mục tiêu chung sau cùng, duy nhất - Giải phóng dân tộc. Nhưng các "chiến dịch" của Sông Mã thì rất độc lập, thậm chí biệt lập với nhau, cũng như chẳng hề có chung một mục tiêu nào cả. Cứ mỗi chiến dịch, chúng ta đến một vùng đất mới, làm lại những điều cũ. Thật chẳng khác gì du canh du cư. Những gì để lại nhiều nhất là những thương nhớ, những tiếc nuối mà thôi.

    Nếu như Sông Mã phải dừng lại, thì điều mà nhiều người tiếc nuối nhất, điều tạo nên giá trị Sông Mã mà hiếm gặp ở nơi nào khác, là tinh thần sẵn sàng làm những điều tốt đẹp, một cách trung thực, trăn trở và tràn đầy yêu thương. Nhưng anh tin, bởi vì giá trị cốt lõi đó, mà Sông Mã xứng đáng được làm những điều tốt hơn, có ý nghĩa hơn, thiết thực, bền vững hơn.

    Thế nhưng cũng hãy luôn nhớ rằng, Small is Beautiful, Slow is Beautiful. Tập trung làm nhỏ, để có thể tỉ mỉ và chăm chút. Chậm rãi, để luôn luôn có thể kiên trì và kiên định. Đó mới là Sông Mã.

    Cuối cùng, xin giới thiệu với các bạn trẻ một clip mà anh rất tâm đắc, clip về điều gọi là Tinh thần Chân Đất, hết đỗi chân thực và giản dị.

     
    • Like Like x 11
    1. Cẩm Usagi
      mặc dù não em rất cá vàng, ko chắc là em xem có thể hiểu hết nhưng mà video này hay thiệt, thỉnh thoảng lại lôi ra xem lại :'(
       
    2. Song Hào
      hay quá, k hiểu j hết nhưng cảm nhận được cái j đó
       
  3. Mạc Vấn

    Mạc Vấn Thất học "Growth for the sake of growth is the ideology of the cancer cell."

    Thế là chỉ sau một đợt không khí lạnh, 2 ngày mưa, lũ lại chồng lên lũ ở Quảng Bình, Hà Tĩnh. Và thế là sẽ lại có hàng chục, hàng trăm đoàn từ thiện cấp tập kéo đến cứu trợ. Thật là bất nhẫn khi cái cảnh cứu trợ lũ lụt ở Miền Trung đã tồn tại cả hàng chục năm nay, khi mà năm nào cũng lũ, và cứ trung bình 3 năm lại có một "đợt mưa lũ kỉ lục". Trong trí nhớ của anh, đó là năm 2007, chính vùng Thọ Xuân quê anh cũng chịu ảnh hưởng và Sông Mã cũng đã chung tay cứu trợ một phần. Đó là năm 2010, Sông Mã cũng đã quyên góp được một lượng quần áo cũ để gửi vào trong đó. Là năm 2012, Thọ Xuân cũng chịu ảnh hưởng do mưa lũ và sự cố vỡ đập Cửa Đạt, Sông Mã cũng đã làm một cái Gửi tấm lòng vàng để cứu trợ. Và là năm nay, năm 2016.

    Miền Trung là một dải đất hẹp về, dốc dần ra phía biển. Vì hẹp, nên độ dốc lớn, khi có mưa lũ lớn, kết hợp với việc rừng đầu nguồn đã bị tận diệt, đã dễ dàng trở thành một thảm hoạ. Thuỷ điện Hố Hô có công suất vỏn vẹn 14MW, chưa đủ cung cấp điện cho một huyện của Hà Tĩnh, nộp ngân sách chưa đến 2 tỉ một năm, nhưng khi xây dựng đã ngốn hết 1000ha rừng. Và có cả hàng chục, hàng trăm cái thuỷ điện tương tự như Hố Hô đã và đang mọc lên chi chít ở khắp cái dải đất này. Là sao? Là thiên tai gặp gỡ nhân tai đấy thôi.

    Trong khi đó, các huyện phía Tây của Nghệ An và Hà Tĩnh có số lượng đại gia giàu lên nhờ kinh doanh gỗ thuộc dạng nhiều nhất cả nước.

    Hãy đọc một đoạn nhà văn Nguyên Ngọc viết về lũ trong cuốn Các bạn tôi ở trên ấy.

    Tại sao cứ mãi đi cứu trợ, hàng năm. Sao không trồng rừng, cho cả nhiều đời?

    Cuối cùng, xin giới thiệu cho các bạn trẻ câu chuyện về Giáo sư Wangari Maathai, người sáng lập phong trào Vành Đai Xanh ở đất nước Kenya xa xôi - nhưng có nhiều nét tương đồng về lịch sử, diễn thế xã hội như Việt Nam. Xem để biết sự kết nối tế vi, chặt chẽ giữa một việc tưởng như nhỏ bé là trồng cây với chủ quyền sinh kế, với văn hoá, với nữ quyền và nhân quyền.

    Bản tiếng Việt (lồng tiếng hơi chuối):


    Bản tiếng Anh cho các bạn trẻ nghe tốt:
    https://vimeopro.com/marlboroproductions/taking-root-the-vision-of-wangari-maathai/video/147362007

    P.S. Dân tộc Việt (Kinh) vốn là tộc người mang tính Nữ, thể hiện rõ rệt nhất ở tín ngưỡng thờ Mẫu truyền thống. Ngoài ra trong tín ngưỡng nguyên thuỷ của mình, người Việt cũng là một tộc người hết sức sùng kính và yêu trọng Tự nhiên.
     
    #3 Mạc Vấn, 2/11/16
    Last edited: 3/11/16
    • Like Like x 8
    1. Vũ Tất Thành
      Bà ấy nói tiếng Anh cũng dễ nghe thật :D
      Không thể chấp nhận nổi cái giọng lồng tiếng @@
       
    2. Username
      Hay quá :D Trước đây em cũng đọc được một bài viết, nói về tư duy của Elon Musk, em cũng không nhớ rõ lắm nhưng nó là tư duy cội nguồn hay cái gì đó tương tự. Muốn giải quyết tận gốc vấn đề cần tư duy cơ bản để giải quyết những yếu tố cơ bản và quan trọng nhất của vấn đề chứ không phải chỉ là giải quyết những biểu hiện bề nổi của vấn đề đúng không anh :D
       
    3. Sep
      Anh ơi cái link tiếng Anh bị die rồi ạ :(
       
  4. Mạc Vấn

    Mạc Vấn Thất học "Growth for the sake of growth is the ideology of the cancer cell."

    Hôm nay, chúng ta sẽ nói một chút về ngôn ngữ.

    Trong một cuốn sách mà anh đã đọc nói rằng, nếu một ai đó có thể thấu hiểu được bản chất, cội rễ của ngôn ngữ, họ sẽ đến được với Thượng Đế. Thoạt đầu, anh thật không tin tưởng lắm, bởi vì nghe có vẻ hơi hoang đường. Nhưng càng tìm hiểu, anh càng thấy có nhiều căn cứ cho nhận định này. Hãy thử để ý mà xem, bất kì khi nào chúng ta suy nghĩ hay tư duy, luôn luôn có một giọng nói vang lên trong đầu, bằng thứ ngôn ngữ mà mỗi người thông thạo nhất. Và ngược lại, nếu như không có giọng nói đó, thì chúng ta cũng không thể suy nghĩ hay tư duy được. Ở đây, chỉ bàn đến phần ý thức trong não bộ con người. Như vậy có nghĩa là, giọng nói đó, hay chính xác hơn là ngôn ngữ, là thứ nhào nặn nên tư duy của mỗi con người, hay cũng chính là bản thân mỗi người. Cogito, ergo sum. Nói cách khác, ngôn ngữ góp phần nên sự tạo thành mỗi cá thể. Hay nghĩa là, ngôn ngữ là thể hiện một phần của Đấng Sáng tạo - Thượng Đế. Thượng Đế ở trong mỗi người, chứ chẳng ở đâu xa xôi cả.

    Hãy tiếp tục với những điều vui vẻ hơn về cội nguồn ngôn ngữ.

    Thử bắt đầu với từ Human - Con người. Từ humus trong tiếng Latin có nghĩa là đất. Các từ human, humility humus có chung một gốc rễ. Vậy thì, khi chúng ta mất kết nối với Đất mẹ, chúng ta không còn là con người nữa.

    Đọc thêm tại đây.

    Tiếp tục, chúng ta hãy nói về 2 từ Ecology (Sinh thái) và Economy (Kinh tế). Hai từ này đều bắt nguồn từ một một từ tiếng Hy Lạp cổ, Oikos, có nghĩa là Nhà.


    Từ Agriculture (Nông nghiệp), bắt nguồn từ một từ tiếng Latin cổ, agricultura, được tạo thành khi ghép 2 từ ager (một cánh đồng) và cultura, có nghĩa là trồng trọt. Nhưng để ý rằng, trong Agriculture có yếu tố Culture (Văn hoá). Trong Culture lại có yếu tố Cult, nghĩa là thờ cúng, hay chính là tín ngưỡng. Cult cũng có nghĩa là trồng trọt.

    Hằng Mai, người tiên phong trong việc dịch và phổ biến cuốn Cuộc cách mạng Một-cọng-rơm (Người trẻ chọn sách cho người trẻ - Giải thưởng Sách hay 2016) tại Việt Nam, thường bảo rằng:
    Không phân tích sâu về mối liên hệ giữa sinh thái và sinh nhai, hãy xem về mặt ngôn ngữ. Sinh thái (生態): Sinh (生): thuộc về sự sống, Thái (態): trạng thái. Sinh thái nghĩa hẹp là trạng thái của sự sống. Sinh nhai (生涯) được hiểu như sinh kế, nghĩa là làm việc để sống. Thế nhưng nhai (涯) nghĩa là bờ, bến, giới hạn. Vô nhai - Không giới hạn. Sinh nhai nghĩa hẹp có thể là giới hạn của sự sống. Vậy thì, sinh nhai phải nằm trong sinh thái.

    Chưa hết, hãy xem khởi nguồn của chữ Sinh (生):
    14671332_1332220863475253_1565818121457640937_n.jpg
    Nhìn ra cái gì chứ? Kì diệu không?
    __

    Mạn đàm:

    Chữ Quốc ngữ là chữ viết chính thức của Tiếng Việt. Đây là lựa chọn của lịch sử, khi mà vào thời bấy giờ, hơn 90% dân số mù chữ. Việc lựa chọn chữ Quốc ngữ, với ưu thế là dễ học, với mục đích chính không gì hơn việc nhanh chóng đẩy lùi nạn mù chữ. Nhưng xét về mặt ngôn ngữ, chữ Quốc ngữ không phải là thứ chữ phù hợp để ghi lại Tiếng Việt, mà có lẽ là chữ Hán. Chữ Quốc ngữ là một thứ chỉ thuần ghi âm, nó không thể ghi lại được sự tinh tế về mặt ý nghĩa của Tiếng Việt - một thứ ngôn ngữ mà có tới 70% vốn từ vựng có gốc Hán.

    Lại nói về từ Hán-Việt. Phải hiểu rằng, từ Hán-Việt có nghĩa là nó có gốc Hán, chữ không phải là Tiếng Hán. Mà ngược lại, từ Hán-Việt vốn dĩ lại vô cùng thuần việt, khi mà nó đã được sử dụng nhuần nhuyễn qua hàng nghìn năm trong đời sống của người Việt. Chưa kể đến, trong quá trình giao thoa văn hoá, Tiếng Việt không chỉ vay mượn Tiếng Hán, mà còn vay mượn từ nhiều ngôn ngữ khác như Tiếng Chăm Pa, Tiếng Chân Lạp, Tiếng Pháp, Tiếng Anh,... Việc phân chia từ vựng của Tiếng Việt ra thành 2 loại Hán-Việt và thuần Việt là sự phản lại khoa học ngôn ngữ chân chính, mà có lẽ là một sự cố tình.

    Bên cạnh đó, dân tộc Hoa-Hạ (người Hán) vốn là một dân tộc du mục đến từ phương Bắc. Trong quá trình bành trướng lãnh thổ, cùng với sự đồng hoá và cưỡng đoạt Văn hoá, Tiếng Hán cũng không ngừng vay mượn từ vựng của các ngôn ngữ khác. Trong đó có Tiếng Việt. Trong Tiếng Hán, có hai từ đồng nghĩa dùng để chỉ các con sông là 江 (Giang) 河 (Hà). Các con sông ở phía Bắc sông Dương Tử thường được gọi là Hà, còn ở phía Nam thường được gọi là Giang. Đoán xem, phía Nam Sông Dương Tử vốn là địa bàn cư trú của các tộc người Bách Việt.

    Việc sử dụng chữ Quốc ngữ để ghi Tiếng Việt vô hình trung khiến người Việt phải sử dụng một thứ Tiếng Việt hời hợt bề ngoài. Mất kết nối với cội nguồn của ngôn ngữ, họ dần mất kết nối với nền văn hoá của dân tộc mình. Đến một lúc nào đó, họ không còn hiểu cách mà cha ông họ đã từng tư duy nữa. Và rồi, mất nước, trên chính Tổ quốc của mình.

    Truyện Kiều viết bằng Chữ Nôm - Một nỗ lực của cha ông ta nhằm xây dựng chữ viết riêng cho Tiếng Việt, lấy cơ sở là chữ Hán. Cũng như chữ Kanji trong tiếng Nhật hay chữ Hanja trong tiếng Hàn vậy.
     
    #4 Mạc Vấn, 9/11/16
    Last edited: 9/11/16
    • Like Like x 4
  5. mynguyenbg

    mynguyenbg Đại học Khi em buồn, hãy chơi em nghe một bản nhạc

    Uhm... rằng thì là mà...
    Là rằng em đã lỡ để cái "deadline bất thành văn" về tinh thần CỘI RỄ trôi tuồn tuột đi đâu mất. Mà thực ra là sau buổi tối hôm đó họp hành thì mọi thứ cứ dồn liên tục nên... :3 Hôm nay mới có đk ngồi lại và đọc, và xem, và "ngâm cứu" kĩ lưỡng những gì viết về CR trên forum ta (nói thế cho hoàng tráng chứ thực ra mới đc cái link chị Quỳnh, anh Tuấn dẫn thôi... e mệt quá nên cả ngày ngủ li bì :v)
    Thôi, em xin phép vào chuyện chính luôn!....................
    --------------------------------------------
    Sao giờ?... Thật khó nói, thật khó diễn tả những suy nghĩ và cảm xúc của em bây giờ về nh gì m vừa đọc, vừa xem. Bởi lẽ, mọi thứ bây giờ khá hỗn loạn, và cũng bởi lẽ những gì Mạc Vấn k - người chưa đc 1 lần mục sở thị - muốn truyền tải qua từng câu chữ nó vượt ngoài biên giới của mục đích ban đầu khi e đi tìm hiểu về CR.
    Những gì em có thể thấy và cảm nhận được, vui thay, dù có hỗn loạn đấy nhưng lại đem đến cho em nhiều bài học tuyệt vời. Đó là những bài học vô giá và đầy cảm hứng về mối quan hệ giữa người - (k phải với người đơn thuần nữa, mà là với...) tự nhiên, với đất mẹ này, về Human và Humus "khi chúng ta mất kết nối với Đất Mẹ, chúng ta không còn là con người nữa". Đó còn là bài học về tầm nhìn, tinh thần cũng như ý chí kiên định, những sự hi sinh thầm lặng và bền bỉ vì môi trường sống vì đất nước vì con người - hay nói đúng hơn là vì một tương lai xa xanh tươi tốt đẹp và văn minh hơn - cho Kenya của Prof. Wangari Maathai; việc bà vinh dự nhận được giải Nobel Hòa bình cho nh đóng góp của mình là sự ghi nhận xứng đáng! Đó còn là câu chuyện về người con của đất nước luôn đau đáu với những vấn đề còn tồn tại tại chính quê hương mình, về sự lớn "chậm" của sông Mã trong suốt 10 năm qua, về những mảnh đất nhiều tình nghĩa nhưng còn thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu con chữ mà đội đã cùng nhau đi qua, về mỗi mùa trời đổ mưa còn cây thì ngã xuống...
    Đọc bài viết và những nguồn tư liệu được a chắt chiu kĩ lương đem ra giới thiệu với mn, e k chỉ được mở rộng tầm mắt tới nhiều vấn đề và nhiều vùng miền trên thế giới này hơn, k chỉ hiểu nhiều hơn về những gì mà e sẽ cùng mọi người làm trong thời gian tới - "dự án" CR của "chiến dịch" mhx mà anh đã vô cùng cẩn thận nhìn nhận, mà còn có cơ hội được biết về một người trẻ đầy trách nhiệm, hiểu biết và lí tưởng lớn như a. Cảm ơn CR!
    E biết, CR k phải do một người nghĩ và thực hiện. CR cũng không phải một sớm một chiều có thể đi vào hiện thực như những gì các a c đi trước đã (có thể một hay nhiều lúc nào đó) thường mơ đến. CR cũng không dễ dàng gì đi đúng con đường để đến đc với tầm nhìn đã được vạch ra trc đó.
    CR là sự đóng góp và tổng lực từ nhiều người, nhiều tinh thần và bầu nhiệt huyết mãnh liệt bên trong mỗi thành viên của dự án. CR cần thời gian để thử nghiệm, để tìm ra được lối đi ngắn nhất đến với nơi nó cần được đến. Cần thời gian để trưởng thành, để lan tỏa nhiều giá trị hơn mà nó bao hàm, đâu nhất thiết chỉ là phạm vi những cuốn sách, những giá sách, phải vậy không? Có ai đó đã nói rằng, chúng ta không có khả năng "trao cần câu" làm em lại suy nghĩ... Ta đâu thử hết cách đâu mà biết ta không có khả năng?! Cũng như những tấm gương, những câu chuyện xúc động mà em được biết đến qua thread về cội rễ này, em có một niềm tin rằng khi chúng ta hành động thật tâm, không gì là không thể. Có thể mất vài tháng, mất 5 năm hay mất đến 10 năm, thậm chí có thể nhiều hơn thế, chắc chắn những gì chúng ta đã làm, định làm và sẽ làm không ít thì nhiều đều đem lại giá trị tích cực nào đó cho cộng đồng mà ta hướng tới: "Đó là trẻ em vùng cao, vùng kinh tế còn nhiều khó khăn và Giáo dục"
    Định hướng đúng là điều tốt, nhưng dám hành động và kiên trì hành động đến cùng để hiện thực hóa tầm nhìn ấy mới khiến mọi nỗ lực mình bỏ ra không bị hoài phí.
    ..................................................................
    Có vẻ là hơi dài quá so với dự định ban đầu của em - viết điều gì đó :P
    Mà thực ra em đã nghĩ mình không thể viết gì. Ngay từ ban đầu đã rất băn khoăn mình nên bắt đầu từ đâu đây... Nhưng khi đặt bút xuống, ý em là bắt đầu gõ ấy, thì mọi thứ cứ tự nhiên tuôn ra như vậy. Nên chắc chắn bố cục những dòng suy nghĩ này không theo một trật tự nào hết và sẽ khiến cho người đọc cảm thấy... buồn ngủ. E cũng không chắc m đăng ở đây có hợp lí không nữa, nhưng ... e sẽ để đây cho bài viết có nguồn có cội; nếu không "ổn" thì e sẽ gỡ ạ. <<<Bài này e để vào phần Comment hay Reply thì đúng ạ?!>>>
    Có j mong mn thông cảm nhé ~ :)
     
    #5 mynguyenbg, 17/6/17
    Last edited: 17/6/17
    • Like Like x 5
    1. út Tâm
      cho hỏi thí chủ nào đây nhỉ?
       
      Metub likes this.
    2. Tuấn Phùng
      mynguyenbg còn nhiều hơn nữa những dòng cảm xúc này cơ, em cứ tìm hiểu dần dần đi :))
       
    3. mynguyenbg
      út Tâm chị ơi, e k biết tag kiểu j nên cứ để thế này vậy nhá :D em là Trà My, ver10 ạ~