SM e-Library Vài ghi chép về các vấn đề Nhân học - Văn hóa

  1. lã thanh hà

    lã thanh hà Đại học http://mp3.zing.vn/bai-hat/Hoa-Vang-May-Do-Khanh-Ly/ZWZFBE8W.html

    Có thể bạn chưa biết...

    Rằng Tí không phải là Chuột, Sửu cũng không phải là Trâu, Dần không phải là Hổ…Tương tự như vậy, tất cả những Thìn, Tị, Ngọ, Mùi… cũng không phải là cái con mà chúng ta vẫn nghĩ. Tí, Sửu, Dần, Mão là số đếm. Tí là năm thứ nhất, và con vật biểu tượng của năm thứ nhất là con Chuột, nhưng Tí không phải là Chuột. Sửu là chỉ năm thứ 2, con vật biểu tượng của năm thứ 2 là con Trâu, nhưng Sửu không phải là Trâu… Nhưng vì chúng ta đã hiểu sai những từ này quá lâu, và dùng nó trong những ngữ cảnh của đời sống hàng ngày, nên chúng ta đã gán cho nó 1 nội hàm khác. Bây giờ, chỉ cần nói đến Dậu – người ta sẽ nghĩ đến con Gà.

    Trên đây chỉ là 1 phần rất nhỏ mà chị được nghe từ anh Nguyễn Phúc Anh sau 4 buổi Talk của anh ấy tại Hà Nội trong tuần vừa rồi. Vì có thời gian và khá hứng thú với các vấn đề mà anh ấy nói nên chị đã đi cả 4 buổi này. Chị tổng hợp lại những gì mà chị nghĩ sẽ cần cho nhận thức của các em trong quá trình làm Cội rễ ở đây nhé.

    NHÂN HỌC VỀ SỰ TỨC GIẬN: CHỦ NGHĨA PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC VÀ NHỮNG NGƯỜI MỸ NGHÈO DA TRẮNG

    Anh ấy mở đầu bài nói này bằng một nghiên cứu Nhân học về người Ilongot với tục “săn đầu người”. Khi những nhà nghiên cứu Châu Âu lần đầu tiên khám phá ra nơi ở và tục “săn đầu người” của tộc người này, họ cảm thấy thật kinh khủng (cái phản ứng này thật là quen nhỉ?). Họ phỏng vấn một số người trong bộ tộc Ilongot về lý do, động cơ mà họ “săn đầu người” là gì, thì họ trả lời rất đơn giản: vì họ buồn chán quá, nên chặt đầu người, có thế thôi. Người phương Tây không thể chấp nhận được điều này và tục ăn đầu người đã bị đàn áp dữ dội, kiểu như: thằng nào mà tiếp tục chặt đầu người vì buồn chán thì họ sẽ bắn chết. Tuy nhiên thì việc săn đầu người vẫn được tiếp tục. Có vẻ như một mối đe dọa chính diện như vậy không có tác dụng với họ, có thể vì nếu như họ đã coi việc chặt đầu người nhẹ như lông hồng đến thế thì họ có gì mà sợ bắn chết chứ. Thế thì phải thay đổi nỗi sợ của họ. Và thế là, người phương Tây sử dụng tôn giáo.

    Kito giáo được đưa đến với những người dân Ilongot, thay đổi cách thức người ta tư duy về cuộc sống, xây dựng cho người ta một nỗi sợ mới gọi là “Hell” – “Địa ngục”. Nếu như sống trong nền văn hóa của Kito Giáo, anh PA có nói, thì sẽ thấy nói đến từ “hell” đối với họ là một điều gì đó rất kinh khủng, trong khi đối với chúng ta thì chẳng có nhiều tưởng tượng cho lắm. Và bằng cách đó, người phương Tây đã thành công trong việc làm giảm rõ rệt tục săn đầu người của người Ilongot.

    Trên đây là một ví dụ tiêu biểu của việc áp đặt logic văn hóa của mình lên logic của một nền văn hóa khác, và đã thành công.

    Một ví dụ tương tự là tục “vị táng” ở một số bộ tộc. Thay vì địa táng (tức chôn người chết như chúng ta làm) thì họ ăn thịt người chết. Với lớp nền văn hóa được xây dựng bên trong chúng ta, điều này đương nhiên rất kinh khủng, thậm chí phi đạo đức. Tuy nhiên, trong tư duy của họ, đó là cách duy nhất để những người thương yêu đã mất được ở lại cùng với những người đang sống. Trước đây “hỏa táng” cũng là một điều khó chấp nhận, thế mà giờ nó cũng phổ biến rồi đấy.

    Cho nên, một lý thuyết cơ bản của nhân học là: chấp nhận logic của một nền văn hóa trước khi đưa ra nhận xét hay bất kỳ hành vi nào đó.

    Thực ra buổi này còn nói đến một số vấn đề Nhân học khác nhưng chị chỉ đưa ra đây nội dung này thôi, vì những cái khác có thể sẽ không cần thiết cho các em lắm.
     
    • Like Like x 5
    Loading...